Milliy sertifikat darajalari: A2, B1, B2 va C1

Milliy sertifikat darajalari to'rtta: A2, B1, B2 va C1. Ko'p darajali, ya'ni Multilevel formatida topshirilganda uchtasi mumkin: B1, B2 va C1. A1 va C2 uchun bu hujjat berilmaydi. Sertifikatning o'zi davlat namunasidagi hujjat bo'lib, imtihondan muvaffaqiyatli o'tgan talabgorga ikki yil muddatga beriladi. Quyida har bir bosqich qaysi ballda boshlanishi va amalda nima berishi yozilgan. Ma'lumotlar 2026-yil 6-sentabr holatiga tekshirilgan.

Milliy sertifikat qaysi darajalarda beriladi

Imtihonni ikki xil topshirish mumkin, va shundan bosqichlar ro'yxati ham farq qiladi.

Imtihon shakli · Mavjud bosqichlar

• Har bir bosqich uchun alohida imtihon · A2, B1, B2, C1
• Ko'p darajali (Multilevel) format · B1, B2, C1

Asos: Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 16-fevraldagi 73-son qarori, 3- va 4-bandlar.

A1 uchun hujjat umuman ko'zda tutilmagan. C2 ning yo'qligi esa boshqa sabab — Multilevel imtihonining o'zi uni o'lchamaydi, chunki testda shu bosqichga mos topshiriqlar ko'zda tutilmagan.

Qaysi ball qaysi darajani beradi

Multilevel formatida to'rtta bo'lim bor: tinglab tushunish, o'qish, yozma ish va gapirish. Har birining maksimal bali 75 ball, yakuniy natija esa to'rt bo'lim bo'yicha o'rtacha ball sifatida hisoblanadi.

Bosqich · Umumiy ball · Tinglash va o'qish bo'yicha taxminiy to'g'ri javoblar

• C1 · 65-75 · 28-35
• B2 · 51-64 · 18-27
• B1 · 38-50 · 10-17
• B1dan quyi · 0-37 · 0-9

Manba: Bilim va malakalarni baholash agentligining ko'p darajali test formati uchun baholash mezonlari, ilmiy-metodik kengashning 2023-yil 16-mart yig'ilishi qarori.

Jadvaldagi oxirgi qator alohida gap. 38 balldan past natija, ya'ni 0 dan 37 ballgacha, «B1dan quyi» deb yoziladi, ya'ni A2 mi yoki A1 mi ekani ko'rsatilmaydi va hujjat berilmaydi. Alohida topshiriladigan imtihonda mantiq boshqacha: u yerda hujjat eng yuqori balning kamida 60 foizi to'planganda beriladi.

Xuddi shu narsa mashq uchun topshiriladigan sinov testida ham takrorlanadi: Multilevel mock test imtihonning nusxasi bo'lgani uchun o'sha shkalada ishlaydi va 30 ball olgan odamga A1 mi yoki A2 mi ekanini u ham aytmaydi.

Har bir daraja amalda nima beradi

Javob bitta hujjatda emas, bir nechtasida tarqoq turadi. Quyida faqat amaldagi qarorlarga tayangan holatlar keltirilgan.

B2 va oliy ta'limga kirish. 2025/2026 o'quv yilidan boshlab test sinovlari majmuasiga chet tili fani kiritilgan barcha bakalavriat yo'nalishlariga hujjat topshirgan va B2 yoki undan yuqori bosqichga ega abituriyentga shu fandan imtihonsiz maksimal ball beriladi. Bu Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 13-maydagi 395-son qarori 2-bandida yozilgan, band 2025-yil 13-sentabrdagi 578-son qaror tahririda amal qiladi.

Maktabda chet tili o'qituvchisi bo'lish sharti. Umumiy o'rta ta'lim muassasalariga chet tili o'qituvchisi lavozimiga yangi qabul qilinayotgan talabgor kamida B2 darajadagi milliy yoki unga tenglashtirilgan hujjatga ega bo'lishi kerak (3515-son ro'yxat, izoh, 4-band).

Attestatsiyadagi imtiyoz. Kamida C1 — o'qituvchi uchun eng qimmatli bosqich. Unga navbatdagi majburiy attestatsiyada o'quv fani bo'yicha malaka sinovidan maksimal ball beriladi va u shu sinovdan ozod etiladi. Imtiyoz hujjat amal qiladigan davrda ishlaydi (o'sha ro'yxat, izoh, 2-band).

Kasbiy ta'limdagi oylik ustama. Kasbiy ta'lim tashkilotlarining pedagoglari maxsus fanlarni chet tilida o'qitgani uchun lavozim maoshiga nisbatan B2 bo'yicha 50 foiz, C1 bo'yicha 100 foiz miqdorida har oylik ustama oladi (o'sha ro'yxat, izoh, 5-band).

A2 va B1 nima beradi. Yuqorida sanalgan hujjatlarda ular uchun alohida imtiyoz ko'rsatilmagan. Bilim darajasini rasman tasdiqlaydi, ya'ni ish beruvchiga yoki o'quv markaziga ko'rsatish uchun yaraydi, lekin qabuldagi maksimal ball va ustama B2 dan boshlanadi.

Sertifikat qancha muddat amal qiladi

Ikki yil. Muddat qarorning o'zida yozilgan: malaka sertifikati imtihondan muvaffaqiyatli o'tgan talabgorga QR-kod qo'yilgan holda ikki yil muddatga beriladi. Muddat tugagach, u bilan bog'liq imtiyozlar ham tugaydi, va imtihonni qaytadan topshirish kerak bo'ladi.

Amaliy maslahat: muddat tugashiga bir necha oy qolganda o'z bilimingizni qayta o'lchang. Ikki yil ichida u o'sgan ham, pasaygan ham bo'lishi mumkin, va imtihonga qaysi holatda borayotganingizni oldindan bilgan ma'qul.

Imtihon qanday o'tadi

Bo'lim · Vaqt · Hajmi

• Tinglab tushunish · 45 daqiqa · 35 ta topshiriq
• O'qish · 60 daqiqa · 35 ta topshiriq
• Yozma ish · 60 daqiqa · 2 ta topshiriq: 100-150 va 200-250 so'z
• Gapirish · 15 daqiqa · 3 turdagi topshiriq

Bu tafsilotlar 73-son qarorning 25- va 27-bandlarida yozilgan. Bo'limlarga ajratilgan vaqtni qo'shsangiz, uch soatga yaqin bo'ladi.

Yana bir nechta amaliy tafsilot o'sha qarordan:

• ariza Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali elektron tarzda beriladi;
• malaka sertifikati uchun to'lov ariza berilgan kundagi bazaviy hisoblash miqdorining bir yarim baravariga teng;
• imtihonga pasport, ID-karta yoki tug'ilganlik haqidagi guvohnomaning asli bilan kelinadi; hujjatsiz yoki kechikib kelgan talabgor kelmagan hisoblanadi;
• tinglab tushunish va o'qish bo'limlari kompyuterda tekshiriladi, yozma ish va gapirishni imtihon komissiyasi baholaydi;
• sertifikat natijalar e'lon qilingan kundan boshlab bir ish kuni ichida elektron shaklda yuboriladi.

Milliy sertifikat va IELTS: farqi nimada

Milliy sertifikat — O'zbekiston davlat namunasidagi hujjat, u ikki yil amal qiladi va yuqorida sanab o'tilgan imtiyozlarni beradi. IELTS esa xalqaro imtihon bo'lib, qabul qoidalarida unga tenglashtirilgan variant sifatida qayd etilgan: 395-son qarorning amaldagi tahririda ingliz tili uchun academic IELTS 5,5 bali B2 bosqichi bilan bir qatorda turadi.

Ya'ni O'zbekiston ichidagi qabul va ustama masalalarida ikkalasi ham ishlaydi. Farqi maqsadda: milliy sertifikatning imtiyozlari yuqorida sanab o'tilgan O'zbekiston qarorlari bilan belgilangan, chet eldagi qabul talablari esa o'sha mamlakat va o'sha universitet qoidalari bilan, va ularni bevosita qabul qiluvchi tomondan aniqlash kerak.

Imtihondan oldin o'z darajangizni bilib oling

Imtihon uch soatga yaqin davom etadi, unga ariza berish pul talab qiladi, natija esa 38 balldan past bo'lsa, sizga o'zingiz haqingizda hech narsa aytmaydi. Tartib shundan kelib chiqadi: avval o'z bosqichingizni o'lchang, keyin imtihonga yoki tayyorgarlikka qaror qiling.

Bizning testimiz shuni qiladi. Savollar javoblaringizga qarab qiyinlashadi yoki osonlashadi, test 16–40 ta savoldan iborat bo'ladi, va natijada A1 dan C2 gacha shkalada bosqich hamda har bir pog'ona bo'yicha alohida tahlil chiqadi. Test hujjat bermaydi va davlat imtihonining o'rnini bosmaydi: u qaysi nuqtadan turganingizni ko'rsatadi.

Darajangizni aniqlash

CEFR shkalasining o'zi haqida, ya'ni A1 dan C2 gacha har bir pog'ona amalda nimani anglatishi haqida alohida sahifamiz bor: ingliz tili darajalari.